ĐẠI CƯƠNG GÃY XƯƠNG - khám đa khoa Quân y 7A

ĐẠI CƯƠNG GÃY XƯƠNG - khám đa khoa Quân y 7A

ĐẠI CƯƠNG GÃY XƯƠNG - khám đa khoa Quân y 7AĐẠI CƯƠNG GÃY XƯƠNG - bệnh viện Quân y 7AĐẠI CƯƠNG GÃY XƯƠNG - cơ sở y tế Quân y 7A
*

Hình 1. Hình ảnh gãy xương. <3>

1.2. Phân nhiều loại gãy xương

1.2.1. Theo nguyên nhân

Gãy xương bởi chấn thương: gãy xương xẩy ra sau tác động của một lực chấn thương. Có thể do tai nạn thương tâm giao thông, tai nạn lao động, tai nạn sinh hoạt hoặc dấu thương hoả khí.

Bạn đang xem: Dấu hiệu chắc chắn gãy xương

Gãy xương do dịch lý: một số trong những bênh lí gây phá huỷ xương và có tác dụng gãy xương. Các bệnh hay gặp gỡ là u xương ác tính, viêm xương tuỷ xương, lao xương,…(hình 2).

*
*

Hình 4. Đặc điểm đường gãy A. Gãy ngang B. Gãy xoắn C. Gãy chéo vát

D. Gãy nhiều mảnh tách E Gãy những đoạn. <3>

Ngoài ra còn tồn tại các kiểu đường gãy đặc biệt khác như:

Gãy cắm gắn là nhiều loại gãy xương tại đoạn tiếp gần kề giữa đầu xương và thân xương, do lực gặp chấn thương gián tiếp. Đầu xương cứng cắn vào xương xốp. Gãy xương vững cùng liền xương nhanh.

Gãy bong hoàn thành điểm bám: do những co kéo bỗng ngột của các cơ có tác dụng bong đứt 1 mẩu xương tại chỗ bám của gân cơ với dây chằng. Lấy ví dụ như bong mấu đông mập xương cánh tay, bong lồi củ trước xương chày, bong gai chày, …

1.2.6. Theo di lệch của các đầu xương gãy

Gãy xương không di lệch: xương bị gãy nhưng những đầu gãy không bị di lệch. Thường gặp trong những loại gãy xương không hoàn toàn.

Gãy xương gồm di lệch: các đầu xương gãy bị lệch ngoài vị trí.

Cơ chế di lệch: di lệch ổ gãy xương do các yếu tố sau: lực co kéo của các cơ, ảnh hưởng tác động của lực chấn thương, ảnh hưởng tác động của trọng lượng chi. Lực co kéo của những nhóm cơ và trọng lượng chi gây ra những di lệch điển hình, di lệch vì chấn mến là những di lệch không điển hình nổi bật nó dựa vào vào hướng tác động và độ mạnh mẽ của lực chấn thương.

Các một số loại di lệch: khi xác minh di lệch đề xuất lấy đầu gãy trung tâm làm chuẩn chỉnh và nhận xét mức độ di lệch của đầu gãy nước ngoài vi so với đầu gãy trung tâm. Di lệch bao hàm 5 loại :

+Di lệch sang bên: đầu xương gãy nước ngoài vi có thể ra trước, ra sau, vào trong hoặc ra ngoài so với đầu xương gãy trung tâm. Mức độ di lệch sang mặt được đánh giá theo các mức: 1 vỏ xương, nửa thân xương, 1 thân xương hoặc trên 1 thân xương.

+Di lệch ck hoặc di lệch tạo ngắn chi: là nhiều loại di lệch làm các đầu xương gãy di lệch chồng lên nhau. Làm cho chiều dài chi bị ngắn đi đối với bình thường. Cường độ di lệch được tính bằng cm

+Di lệch gập góc: trục của đoạn gãy trung vai trung phong và đoạn gãy nước ngoài vi di lệch tạo thành góc. Gồm 2 cách tính góc: góc di lệch là góc tạo vày vị trí bị lệch đi của đoạn nước ngoài vi cùng với vị trí ban đầu của nó, góc mở là góc tạo bởi vì trục của đoạn gãy nước ngoài vi đối với trục đoạn gãy trung vai trung phong (hình 5).

+Di lệch xoay: đoạn nước ngoài vi di lệch luân phiên quanh trục. Di lệch này rất có thể nhận biết bên trên phim X Quang bằng phương pháp so sánh tư thế của đầu gãy trung trọng tâm và đầu gãy ngoại vi.

*

Hình 6. Theo điểm sáng tổn thương ứng dụng A. Gãy kín đáo B. Gãy hỡ. <3>

1.3. Tiến triển trên xương gãy: 4 tiến trình (hình 7 )<1>

Giai đoạn máu tụ: tức thì sau gãy xương trên ổ gãy tiết từ màng xương, tủy xương, phần mềm,… vẫn chảy ra, tụ lại giữa hai đầu xương và tổ chức triển khai xung quanh. đông máu này sẽ phát triển thành can liên kết.

Giai đoạn can liên kết: từ màng xương, ống xương, tủy xương những tế bào links xâm nhập vào khối máu tụ tạo thành dần thành một màng lưới tổ chức liên kết thay dần dần khối tiết tụ.

Giai đoạn can nguyên phạt (can non): sau 3-4 tuần, muối bột canxi lắng đọng dần trên can xương links tạo thành can xương non.

Giai đoạn can xương vĩnh viễn: màng xương, ống tủy được hình thành lập lại tạo thành thành can xương vĩnh viễn. Ổ gãy được liền xuất sắc sau 8-10 tháng.

*

Hình 8. Biến tấu hình sống lưng nĩa vào gãy Colles<3>.

2.2. Triệu triệu chứng cận lâm sàng<3>

2.2.1. X Quang: đây là qui định chẩn đoán quan lại trọng chất nhận được chẩn đoán xác minh bệnh lý gãy xương dùng để:

- xác định kiểu gãy: đơn giản dễ dàng (gãy ngang, gãy chéo vát, gãy xoắn,…), tinh vi ( nhiều tầng, các mảnh,…), xuyên khớp.

- xác minh di lệch: bao gồm 4 các loại di lệch thường gặp mặt (di lệch ông xã ngắn, di lệch thanh lịch bên, di lệch vội vàng góc và di lệch xoay).

- xác minh kế hoạch điều trị.

- xác minh những riêng lẻ khớp đương nhiên gãy xương, di lệch sau thay định.

Xem thêm: Viết Tiếp Lời Cho Câu Chuyện Cổ Tích : “ Ăn Khế Trả Vàng, Truyện Cổ Tích Ăn Khế Trả Vàng

Nguyên tắc chụp X- quang quẻ trong chấn thương chỉnh hình

- Ổ gãy buộc phải ở giữa phim, chụp trên một khớp và dưới một khớp, chụp lấy đủ nhẵn phần mềm, …

2.2.2. Một số cách thức chụp hệ xương khớp quánh biệt

- Chụp giảm lớp vi tính (CT scanner): gãy xương sọ, xương chậu, cột sống, miếng xương gãy vào khớp,…

- Chụp cộng hưởng tự (MRI): hữu ích trong chẩn đoán gãy xương, trong một số trường hợp, MRI giúp xác định tổn thương phần mềm và dây chằng. Tuy đó là tiêu chuẩn chỉnh vàng trong chẩn đoán hình ảnh hiện nay cho bệnh lý chấn mến nhưng chi tiêu của phương pháp này còn kha khá cao.

III. ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG

3.1. Điều trị toàn thân: chống shock (giảm đau, truyền bù dịch với máu, nẹp chũm định, kê cao chân, bủa vây gốc chi, …), theo dõi và quan sát và chữa bệnh thuyên tắc phổi, viêm mặt đường tiểu, viêm phổi, …<2>

3.2. Điều trị tại chổ (xương gãy)

3.2.1. Kim chỉ nam của chữa bệnh gãy xương<3>

+ hồi phục về lại hình thể giải thông thường hoặc gần thông thường đến mức rất có thể của xương gãy.

+ cố định và thắt chặt vững xương gãy để đảm bảo an toàn sự lành xương.

+ chế tạo điều kiện dễ ợt cho quy trình liền xương.

+ phục sinh và điều trị các biến chứng (tại chổ, toàn thân)

+ Phục hồi năng lực vận động, sinh hoạt, nghề nghiệp, …

3.2.2. Điều trị bảo tồn: vận dụng cho gãy dễ dàng và đơn giản không di lệch, di lệch không trả toàn, gãy gặm gắn, hoặc gãy di lệch đã có nắn chỉnh về hình dáng giải phẫu.<1>

+ Nẹp vải, đai Desault cho những xương bỏ ra trên

+ Băng dính cố kỉnh đinh mang đến gãy xương đòn, xương sườn, ngón tay cùng chân, ….

+ Nẹp bột hoặc bó bột mang đến ổ gãy đưa ra trên và dưới.

+ bất động tại nệm với một số gãy gặm gắn cổ xương đùi, …

+ ở và sử dụng thuốc bớt đau, bớt viêm.

3.2.3. Điều trị phẫu thuật: trên đây là phương pháp đươc áp dụng sau khi nắn, điều trị bảo đảm thất bại. Bên cạnh đó còn được thực hiện trong khám chữa gãy xương hở, gãy xương phạm khớp di lệch, gãy xương dịch lý, gãy Galeazzi, gãy Monteggia, gãy xương kèm tổn hại mạch máu, thần kinh, …

Nguyên tắc của mổ xoang nắn chỉnh, kết hợp xương của Lambotte<3>

+ Bộc lộ: ổ gãy được biểu lộ vừa đủ rộng sang một đường mổ chính xác và hợp lý.

+ Nắn chỉnh các mảnh gãy được triển khai dưới sự quan gần kề và làm việc trực tiếp.

+ cố định tạm rất lâu rồi các miếng gãy bằng kim Kirschner nếu cần thiết.

+ núm định vững chắc và kiên cố các mảnh gãy bởi nẹp vít, nẹp khóa, đinh nội tủy, …

Ưu điểm của phẫu thuật: cho phép nắn chỉnh xương đúng dáng vẻ giải phẫu, không cử động vững, né di lệch sản phẩm công nghệ phát. Tín đồ bệnh hoàn toàn có thể tập vận động sớm, kiêng teo cơ, cứng khớp, …

3.3. Phục sinh chức năng: góp phần phục hồi chức năng cho chi gãy, tránh các biến triệu chứng do nằm lâu, do không cử động chi gãy, ….

IV. BIẾN CHỨNG CỦA GÃY XƯƠNG

4.1. Biến triệu chứng sớm

4.1.1. Toàn thân

+ Shock: bởi đau, bởi vì mất máu,…

+ Thuyên tắc phổi vì chưng mỡ: xẩy ra trong 72 tiếng sau chấn thương, bởi sự xuất hiện những phân tử mỡ nhỏ trong tiết (palmitin cùng stearine sinh hoạt trẻ em, olein ở tín đồ lớn) bước vào nhu mô phổi và tuần hoàn ngoại vi lúc xương dài bị gãy. Nó thường khởi phân phát trong 24 mang lại 48 giờ nhưng mà đôi khi có thể xuất hiện nay muộn sau không ít ngày. Đây là 1 trong biến chứng đáng sợ hãi thường gặp gỡ ở người bị bệnh gãy các xương, gãy xương lớn, gãy xương chậu, tổn thương những cơ quan như lồng ngực, bụng, đầu, …Thuyên tắc mỡ gặp khoảng 10 cho 45% ở người bệnh gãy các xương với là nguyên nhân số 1 gây yêu cầu mức độ trầm trọng và xác suất tử vong cao(11%) ở người mắc bệnh gãy các xương và đa chấn thương.

4.1.2. Trên chổ:

+ chèn lấn khoang là việc tăng áp lực đè nén trong khoang kín đáo (khoang này được tạo ra bởi xương, cân, vách gian cơ), hậu quả của những tổn thương quan trọng và rất có thể do tổn thương không hồi phục của không ít cấu trúc phía bên trong khoang. Hội chứng chèn ép khoang thường gặp mặt ở cẳng chân, cẳng tay, bàn chân, …

+ Gãy bí mật thành gãy hở, thương tổn mạch máu cùng thần kinh sản phẩm công nghệ phát do cố định và thắt chặt không vững: đầu xương gãy xé ứng dụng ra môi trường bên ngoài, giảm vào mạch máu và thần kinh, …

4.2. Biến bệnh muộn

4.2.1. Toàn thân: loét điểm tì, viêm phổi, viêm con đường niệu, …

4.2.2. Tại chổ

+ Can xương lệch vày nắn chỉnh không nên trục, di lệch trang bị phát sau nắn chỉnh và cụ định, …

+ chậm trễ liền xương: can xương chưa liền sau một thời gian đủ nhằm liền xương (3 tháng). Trên chổ gãy vẫn còn đó đau, thường xuyên do bất động đậy không tốt, hay chạm mặt ở bạn già.

+ Khớp giả: quá nhì lần thời hạn liền xương thông thường mà ổ gãy không liền, người bệnh còn đau ít hoặc không đau, còn cử động phi lý tại ổ gãy. Khớp trả thường chạm chán ở người bị bệnh bị gãy xương phức tạp, mất quá nhiều xương, ổ gãy di lệch nhiều, chèn phần mềm vào thân ổ gãy, …

+ Teo cơ, cứng khớp, loãng xương do bất tỉnh lâu, không tập luyện,…

Tài liệu tham khảo

1. Bùi Văn Đức – Gãy xương và đơn nhất khớp. bài bác giảng bệnh học nước ngoài khoa. Tập V. Ngôi trường Đại học tập Y Dược TP.HCM. Trang: 101-110. 1989.

2. Sơ cứu không cử động gãy xương - Giáo trình huấn luyện năng lực 2 ĐHYD yêu cầu Thơ (p.59-69)

3. John Ebnezar - Textbook of Orthopedics, Devaraj Urs Medical College Kolar, Karnataka, 2010, p: 16-18.